Przejdź do treści

Monitoring należności z oceną ryzyka każdego odbiorcy

Monitoring należności składa się z dwóch warstw. Pierwsza to wiek faktur, który pokazuje Twój system księgowy. Druga to kondycja odbiorcy, której system księgowy nie widzi. Ratingi dodaje drugą warstwę: codziennie sprawdza spółki z portfela w KRS i na białej liście VAT, przypisuje ocenę A do E i wysyła alert, gdy odbiorca z otwartym saldem robi się ryzykowny. Dzięki temu reagujesz przed terminem, a nie po pierwszym wezwaniu do zapłaty.

Raport przeterminowań mówi, co się stało, nie co się zaraz stanie

Zestawienie należności według wieku faktur jest podstawą pracy działu finansowego i trzeba je mieć. Pokazuje jednak tylko przeszłość. Odbiorca, który płacił zawsze 3 dni po terminie, w raporcie wygląda tak samo jak ten, któremu właśnie zmieniono zarząd, a sprawozdanie za ostatni rok nie zostało złożone. Różnicę widać dopiero wtedy, gdy pierwszy z nich przestaje płacić, a wtedy faktury są już po terminie.

Monitoring należności ma sens, gdy do wieku faktury dołączysz powód do niepokoju. Takim powodem bywa spadek oceny, zmiana statusu na białej liście VAT, wpis o postępowaniu w KRS albo brak aktualnego sprawozdania finansowego. Każdy z tych sygnałów pojawia się zwykle wcześniej niż przeterminowanie, choć nie zawsze i nie w każdej firmie.

Dwie warstwy w jednej kolejce pracy

WarstwaSkąd daneCo odpowiadaCzego nie pokaże
Wiek faktur i saldo ERP lub księgowość Kto jest po terminie i ile Dlaczego odbiorca przestał płacić
Historia wpłat Własne notatki handlowców Czy odbiorca ma nawyk spóźnień Zmian po stronie samej spółki
Ocena A do E i alerty Ratingi, odczyt KRS, VAT, RDF Kto zmienił ryzyko od dnia decyzji Zobowiązań wobec innych dostawców

Ratingi nie zastępuje pierwszych dwóch wierszy. Nie pobiera faktur, nie liczy odsetek i nie wysyła wezwań. Jest trzecim wierszem, którego w Twoim systemie nie ma.

Sprawdź odbiorcę po NIP

Import portfela z kwotami należności

Wgrywasz plik CSV albo XLSX. NIP jest obowiązkowy, kwota należności opcjonalna. Każda spółka z KRS dostaje ocenę A do E z czynnikami, źródłami i datami odczytu, opisanymi w metodologii ratingu. Kwota służy do ustalenia kolejności: najpierw przeglądasz odbiorców, u których masz największe saldo i słabszą ocenę. To nie jest ewidencja rozrachunków, więc saldo odświeżasz własnym importem, gdy zmienia się portfel.

Alert i kolejka przeglądu

Codziennie porównujemy bieżące dane z tym, co było podstawą zapisanej decyzji. Jeśli ocena odbiorcy spadła albo minęła data przeglądu, spółka trafia do kolejki, a Ty dostajesz e-mail. Sam alert niczego nie blokuje. Otwierasz kartę odbiorcy, czytasz uzasadnienie zmiany i zapisujesz nowy termin, limit albo wymaganą przedpłatę. Mechanikę kolejki pokazuje strona o monitoringu kontrahentów.

Zapis decyzji przy odbiorcy

Przy każdej spółce zapisujesz przedpłatę, odroczony termin albo wstrzymaną sprzedaż, razem z limitem, autorem i datą kolejnego przeglądu. Rejestr decyzji pobierasz w PDF. Gdy handlowiec zmienia pracę, następca widzi, kto i na jakiej podstawie dopuścił sprzedaż na termin.

Dystrybutor chemii budowlanej, 140 odbiorców i 3,1 mln zł salda

Dystrybutor sprzedaje 140 firmom na termin 30 do 45 dni. Saldo należności wynosi 3,1 mln zł netto, z czego po terminie jest 410 tys. zł. Dział finansowy co tydzień dzwoni do wszystkich, którzy są po terminie, według kolejności wynikającej z wielkości faktury. Liczby poniżej są ilustracją, nie statystyką.

Po wgraniu portfela do Ratingi te same 140 firm układają się inaczej niż w raporcie wiekowania.

GrupaFirmySaldoCo zmienia monitoring
Po terminie, ocena A lub B 9 120 tys. zł Zwykły telefon przypominający, bez zmiany warunków
Po terminie, ocena D lub E 6 190 tys. zł Telefon dzisiaj, wstrzymanie kolejnych dostaw do wyjaśnienia
W terminie, ocena D lub E 11 640 tys. zł Najważniejsza grupa: przedpłata albo weksel, zanim przestaną płacić
W terminie, ocena A do C 114 2,15 mln zł Bez zmian, alert tylko przy spadku oceny

Najwięcej zyskuje się na trzecim wierszu. Jedenaście firm płaci jeszcze w terminie, więc raport wiekowania nie wskazuje żadnej, a to właśnie one niosą 640 tys. zł ryzyka. Dział finansowy dotychczas poświęcał ten sam czas wszystkim, którzy byli po terminie, łącznie z 9 firmami, które po prostu mają zwyczaj płacić tydzień później. Teraz dzwoni najpierw do 17 firm z oceną D lub E, a resztę obsługuje rutynowo.

Taki podział nie przewiduje, kto nie zapłaci. Ocena porządkuje dane z rejestrów i dokumentów, a decyzję o warunkach podejmuje Twoja firma, uwzględniając historię współpracy i wartość klienta.

Kiedy to rozwiązanie ma sens

  • Masz od kilkudziesięciu do kilku tysięcy odbiorców i spora część sprzedaży idzie na termin.
  • Odbiorcami są głównie spółki z KRS, bo to dla nich pełna ocena jest dostępna.
  • Chcesz zacząć od najważniejszych sald, a nie od alfabetycznej listy.
  • Zależy Ci na zapisie, kto i dlaczego dopuścił sprzedaż na termin.

Czego nie obiecujemy

Dla jednoosobowych działalności pokazujemy identyfikację i sygnały z białej listy VAT, ale nie pełną ocenę. Nie widzimy zobowiązań odbiorcy wobec innych dostawców ani bieżących opóźnień poza Twoją firmą. Nie prowadzimy windykacji. Jeśli potrzebujesz rejestru dłużników, opisaliśmy różnicę we wpisie o KRD i monitoringu kontrahentów. Szersze podejście do portfela opisuje strona o zarządzaniu należnościami, a dobór zabezpieczenia do oceny odbiorcy strona o zabezpieczeniu należności.

Podstawą prawną terminów zapłaty w obrocie między przedsiębiorcami jest ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, która przewiduje m.in. rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Co to jest monitoring należności?

Monitoring należności to regularne sprawdzanie dwóch rzeczy naraz: czy odbiorcy płacą w terminie oraz czy ich sytuacja się nie pogorszyła. Pierwszą część pokazuje Twój system księgowy lub ERP, drugą Ratingi, które codziennie sprawdza spółki z portfela w KRS i na białej liście VAT i wysyła alert e-mail.

Czy Ratingi pokazuje przeterminowane faktury?

Nie. Ratingi nie pobiera faktur ani rozrachunków z księgowości. Możesz zaimportować saldo należności przy każdym odbiorcy, żeby ustalić kolejność przeglądu, ale wiek faktur nadal pilnujesz w swoim systemie. Ratingi dokłada informację, których odbiorców z przeterminowaniem trzeba traktować ostrożniej.

Jak często odbywa się monitoring odbiorców?

Portfel jest sprawdzany codziennie. Odczyt obejmuje odpis aktualny KRS, białą listę VAT i dokumenty finansowe z Repozytorium Dokumentów Finansowych. Rejestry mają własny rytm publikacji, więc zdarzenie gospodarcze może pojawić się z opóźnieniem, a brak wpisu nie potwierdza, że odbiorca jest bez problemów.

Czy monitoring należności zastępuje windykację?

Nie. Monitoring działa przed terminem i w jego trakcie, żeby ograniczyć liczbę faktur, które w ogóle trafią do windykacji. Gdy odbiorca przekroczy termin, potrzebujesz wezwań, negocjacji i ewentualnie sądu. Ratingi nie prowadzi windykacji i nie jest biurem informacji gospodarczej.

Ile kosztuje Ratingi?

Plan Portfel kosztuje 299 zł netto miesięcznie i obejmuje 50 odbiorców. Zespół kosztuje 799 zł netto miesięcznie dla 250 odbiorców i 8 użytkowników. Dział kredytowy za 1 999 zł netto obejmuje 1 000 odbiorców i API. Przy płatności rocznej płacisz o połowę mniej.