Przejdź do treści

Zabezpieczenie należności handlowych dobrane do oceny odbiorcy

Zabezpieczenie należności handlowych ma sens wtedy, gdy jest dobrane do ryzyka konkretnego odbiorcy. Żądanie gwarancji bankowej od każdego klienta zabija sprzedaż, a brak jakiegokolwiek zabezpieczenia przy słabej spółce kończy się windykacją. Ratingi daje ocenę spółki A do E z uzasadnieniem i miejsce na zapis decyzji: termin, limit i wymagane zabezpieczenie, a codzienny przegląd portfela pokazuje, kiedy ocena się zmieniła i warunki trzeba zaostrzyć.

Która forma przy jakiej ocenie

Poniższa tabela to punkt wyjścia do własnej polityki kredytowej, nie gotowa reguła. Ocena porządkuje dane z rejestrów i sprawozdań, a decyzję podejmuje Twoja firma, łącząc ją z historią wpłat i wysokością salda.

Ocena odbiorcyTypowy terminZabezpieczenie, które warto rozważyćKiedy wracasz do decyzji
A 30 do 60 dni Zwykle wystarczy limit i zastrzeżenie prawa własności w ogólnych warunkach Przy zmianie oceny albo raz w roku
B 30 do 45 dni Limit, zastrzeżenie własności, przy dużym saldzie weksel in blanco z deklaracją Przy zmianie oceny albo co pół roku
C 14 do 30 dni Weksel in blanco albo poręczenie wspólnika, niższy limit Przy każdym nowym sprawozdaniu
D Do 14 dni Częściowa przedpłata, weksel, przy większych kwotach gwarancja bankowa Przed każdym większym zamówieniem
E Brak terminu Przedpłata albo płatność przy odbiorze Gdy pojawią się nowe dokumenty

Ten sam odbiorca może przejść z B do D w ciągu kwartału, na przykład po złożeniu sprawozdania ze stratą. Dlatego zabezpieczenie zapisujesz razem z datą i podstawą decyzji, a monitoring kontrahentów przypomina, kiedy ta podstawa przestała być aktualna.

Sprawdź odbiorcę po NIP

Porównanie form zabezpieczenia

Każda forma kosztuje coś innego: pieniądze, czas, relację z klientem albo pracę prawnika przy dochodzeniu zapłaty. Uczciwe zestawienie wygląda tak.

FormaJak chroni dostawcęKoszt i obciążenie odbiorcySłabe strony
Przedpłata Ryzyko znika, bo płacą przed wydaniem Odbiorca finansuje zakup sam, część klientów odejdzie Najwyższy koszt handlowy
Częściowa przedpłata Zmniejsza ekspozycję o 30 do 50 procent Umiarkowany, łatwiejszy do przyjęcia niż pełna Reszta nadal na termin
Weksel in blanco z deklaracją wekslową Szybszy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Niski, wymaga podpisu osób uprawnionych Nie dodaje majątku, przy upadłości odbiorcy niewiele daje
Poręczenie wspólnika lub członka zarządu Druga osoba odpowiada majątkiem prywatnym Niski koszt, duży opór przy negocjacjach Wartość zależy od majątku poręczyciela
Gwarancja bankowa Bank płaci na pierwsze żądanie Prowizja banku po stronie odbiorcy, zwykle procent kwoty rocznie Dostępna głównie dla większych odbiorców
Zastrzeżenie prawa własności Towar pozostaje Twój do zapłaty Zero kosztów, zapis w umowie lub OWS Słabe, gdy towar został przetworzony lub sprzedany dalej
Ubezpieczenie należności Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie przy niewypłacalności Składka po stronie dostawcy, procent obrotu Limity na odbiorców ustala ubezpieczyciel

Zastrzeżenie własności opiera się na art. 589 Kodeksu cywilnego, więc musi być zastrzeżone na piśmie najpóźniej przy wydaniu rzeczy. Zasady wypełniania weksla reguluje prawo wekslowe. Kiedy polisa ma przewagę nad monitoringiem, pokazujemy we wpisie ubezpieczenie należności czy monitoring kontrahentów.

Dystrybutor z 90 odbiorcami i 2,8 mln zł należności

Weźmy dystrybutora części do maszyn rolniczych, który sprzedaje 90 firmom na 30 do 45 dni. Saldo należności wynosi 2,8 mln zł netto. Do tej pory każdy odbiorca dostawał te same warunki, a jedynym zabezpieczeniem był zapis o zastrzeżeniu własności w OWS, który przy częściach montowanych w maszynach klienta niewiele daje. Liczby poniżej są ilustracją, nie statystyką.

Grupa po pierwszym przeglądzieFirmySaldoNowe zabezpieczenie
Ocena A i B 52 1,9 mln zł Bez zmian, limit zapisany dla każdego
Ocena C 21 0,6 mln zł Weksel in blanco przy saldzie powyżej 50 000 zł
Ocena D 11 0,25 mln zł 30 procent przedpłaty i termin 14 dni
Ocena E lub brak danych 6 0,05 mln zł Przedpłata do czasu otrzymania dokumentów

Zmiana dotyczy 38 firm i 0,9 mln zł salda. Pozostałe 52 nie widzą żadnej różnicy, więc handlowcy nie tracą dobrych klientów przez zbyt ostrą politykę. Rozmowa z wieloletnim odbiorcą o przedpłacie bywa trudna, a zespół sprzedaży często jej unika. Pomaga wcześniejsze przećwiczenie trudnych rozmów z trenerem, zanim handlowiec zadzwoni do klienta z oceną D. Taki portfel mieści się w planie Portfel albo Zespół, szczegóły w cenniku.

Załóż konto

Ocena, decyzja i przegląd w jednym miejscu

Wpisujesz NIP albo wgrywasz plik XLSX z listą odbiorców i kwotami należności. Każda spółka z KRS dostaje ocenę A do E z czynnikami, źródłami i datami odczytu, opisanymi w metodologii ratingu. Przy odbiorcy wybierasz przedpłatę, częściową przedpłatę, odroczony termin albo wstrzymaną sprzedaż, zapisujesz limit, termin, datę przeglądu i uwagę o wymaganym zabezpieczeniu, na przykład „weksel in blanco powyżej 50 000 zł”. Historia pokazuje, kto i kiedy zdecydował.

Alert, gdy zabezpieczenie przestaje pasować

Codziennie porównujemy ocenę z tą, która była podstawą decyzji. Odbiorca z oceną B i bez weksla, który spada do D, trafia do kolejki z alertem e-mail. Masz czas poprosić o zabezpieczenie przed następną dostawą, a nie po pierwszej przeterminowanej fakturze. Całą tę część pracy opisuje strona o zarządzaniu należnościami.

Ile wynosi limit przy danym zabezpieczeniu

Zabezpieczenie i limit idą w parze. Weksel nie uzasadnia nieograniczonego salda, a przedpłata pozwala dać limit zero. Jak ustalić kwotę, opisuje poradnik o limicie kupieckim, a ile kosztuje samo finansowanie odbiorców, liczymy we wpisie o koszcie kredytu kupieckiego.

Jakie są formy zabezpieczenia należności?

Najczęściej stosowane formy to przedpłata pełna lub częściowa, weksel in blanco z deklaracją wekslową, poręczenie wspólnika, gwarancja bankowa, zastrzeżenie prawa własności towaru i ubezpieczenie należności. Różnią się kosztem i oporem odbiorcy, dlatego dobiera się je do oceny ryzyka i wysokości salda, a nie stosuje jednakowo wobec wszystkich.

Czy weksel in blanco jest dobrym zabezpieczeniem?

Weksel in blanco przyspiesza dochodzenie zapłaty, bo pozwala uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Nie dodaje jednak majątku dłużnika, więc przy upadłości odbiorcy niewiele zmienia. Dobrze działa przy odbiorcach z oceną B lub C, gdy chcesz mieć szybką drogę sądową, a przedpłata byłaby zbyt ostra.

Kiedy żądać przedpłaty od kontrahenta?

Przedpłaty warto żądać od nowego odbiorcy bez sprawozdań i historii, od spółki ze słabą oceną, ujemnym kapitałem własnym albo świeżymi zmianami w zarządzie, a także wtedy, gdy zamówienie wyraźnie przekracza zwykłą skalę klienta. Częściowa przedpłata jest kompromisem, który zmniejsza ekspozycję bez utraty odbiorcy.

Czy Ratingi sprawdza, czy odbiorca dał zabezpieczenie?

Nie. Ratingi nie przechowuje weksli ani umów i nie weryfikuje gwarancji. Przy decyzji o odbiorcy zapisujesz w uwadze, jakie zabezpieczenie przyjęliście, a system dodaje datę i autora. Gdy ocena odbiorcy się pogorszy, alert pokazuje zapisane warunki, żebyś od razu wiedział, czy obecne zabezpieczenie jeszcze wystarcza.

Ile kosztuje Ratingi?

Plan Portfel kosztuje 299 zł netto miesięcznie i obejmuje 50 odbiorców. Zespół kosztuje 799 zł netto miesięcznie dla 250 odbiorców i 8 użytkowników. Dział kredytowy za 1 999 zł netto obejmuje 1 000 odbiorców i API. Przy płatności rocznej płacisz o połowę mniej.