Przejdź do treści

Koszt kredytu kupieckiego liczony po stronie dostawcy

Koszt kredytu kupieckiego dla dostawcy składa się z trzech części: finansowania należności, które czekają na zapłatę, strat na odbiorcach, którzy nie zapłacą, oraz pracy ludzi pilnujących terminów. W hurtowni z 24 mln zł sprzedaży rocznie i średnim czasem spływu 55 dni te trzy pozycje dają w naszym przykładzie około 530 tys. zł rocznie, czyli ponad 2 procent sprzedaży. Odbiorca widzi „darmowy” termin, a Ty płacisz za niego z marży. Poniżej pełne wyliczenie i miejsca, w których ten koszt da się obniżyć.

Trzy składniki kosztu terminu płatności

Gdy wydajesz towar na 45 dni, nadal płacisz własnym dostawcom, pracownikom i bankowi. Pieniądze, które leżą u odbiorców, musisz mieć skądś: z kredytu obrotowego, z limitu w rachunku albo z własnego kapitału, który mógłby pracować gdzie indziej.

  • Finansowanie należności. Średnie saldo należności pomnożone przez koszt pieniądza, czyli oprocentowanie kredytu obrotowego albo oczekiwany zwrot z kapitału.
  • Straty na odbiorcach. Faktury, które ostatecznie trafiają do odpisu, plus koszt windykacji i sądu, którego nie odzyskasz.
  • Praca i narzędzia. Czas osób, które sprawdzają odbiorców, ustalają limity, dzwonią z przypomnieniami i uzgadniają salda.

Kredytobiorca, czyli Twój odbiorca, często płaci za termin pośrednio, w wyższej cenie albo w utraconym skoncie. Ten wpis liczy koszt po Twojej stronie, bo to on decyduje, ile terminu i komu możesz dać. Podstawy samego mechanizmu opisuje poradnik o kredycie kupieckim.

Hurtownia z 24 mln zł sprzedaży na termin

Przyjmijmy hurtownię materiałów budowlanych, która sprzedaje na termin za 24 mln zł netto rocznie. Umowny termin to średnio 45 dni, a odbiorcy płacą przeciętnie 10 dni po terminie, więc realny czas spływu należności wynosi 55 dni. Hurtownia finansuje się kredytem obrotowym. Wszystkie liczby są ilustracją do podstawienia własnych danych, nie statystyką rynku.

PozycjaZałożenieWyliczenieKoszt roczny
Średnie saldo należności 55 dni spływu 24 000 000 zł × 55 / 365 3 616 000 zł
Finansowanie salda Kredyt obrotowy 8 procent 3 616 000 zł × 8% 289 000 zł
Straty na odbiorcach 0,8 procent sprzedaży w odpisach 24 000 000 zł × 0,8% 192 000 zł
Praca działu należności Pół etatu, 8 000 zł miesięcznie kosztu pracodawcy 4 000 zł × 12 48 000 zł
Razem 529 000 zł

Przy marży netto 3 procent hurtownia zarabia na tej sprzedaży 720 000 zł. Koszt kredytu kupieckiego zjada więc równowartość około trzech czwartych zysku netto, zanim ktokolwiek zauważy, że termin w ogóle coś kosztuje. Najbardziej boli pozycja strat, bo jedna niezapłacona faktura na 50 000 zł przy 3 procentach marży wymaga 1,67 mln zł dodatkowej sprzedaży, żeby ją odrobić.

Ile kosztuje jeden dzień opóźnienia

Każdy dzień spływu w tym przykładzie to średnio 65 750 zł dodatkowego salda (24 mln zł podzielone przez 365). Przy 8 procentach daje to około 5 300 zł kosztu finansowania rocznie za każdy dzień. Dziesięć dni średniego opóźnienia kosztuje więc 53 000 zł rocznie, choć w umowach nikt tych dni nie dał.

Skonto to drogi sposób skracania terminu

Częsta odpowiedź na długi spływ to skonto, na przykład 2 procent za zapłatę w 10 dni zamiast w 45. Roczny koszt takiego rabatu liczy się wzorem: skonto podzielone przez (1 minus skonto), pomnożone przez 365 i podzielone przez liczbę dni, o które przyspieszasz wpłatę.

Warunki skontaPrzyspieszenieKoszt roczny dla dostawcy
1% za 10 dni, termin 30 dni 20 dni 18,4%
2% za 10 dni, termin 45 dni 35 dni 21,3%
2% za 14 dni, termin 60 dni 46 dni 16,2%

Przy kredycie obrotowym za 8 procent skonto jest dla dostawcy dwa do trzech razy droższe niż finansowanie z banku. Ma sens tylko wtedy, gdy kupuje Ci coś więcej niż pieniądze, na przykład szybszą zapłatę od odbiorcy, którego ryzyko rośnie. Dla dobrych płatników z oceną A to zwykle przepłacanie.

Odsetki i rekompensata za opóźnienie

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych daje dostawcy odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, czyli stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 punktów procentowych, oraz rekompensatę za koszty odzyskiwania należności: równowartość 40 euro przy fakturze do 5 000 zł, 70 euro do 50 000 zł i 100 euro powyżej. Na papierze to pokrywa koszt finansowania. W praktyce mało który dostawca nalicza je stałym odbiorcom, a przy niewypłacalnym kontrahencie odsetki od faktury, której nikt nie zapłaci, nic nie dają.

Trzy dźwignie po stronie dostawcy

Kosztu terminu nie zlikwidujesz, jeśli chcesz sprzedawać firmom, które bez terminu kupią u konkurencji. Możesz go jednak obniżyć tam, gdzie płacisz za ryzyko, którego nie musisz brać.

  • Termin według oceny odbiorcy. Spółka z oceną A dostaje 45 dni, odbiorca z oceną D dostaje 14 dni albo częściową przedpłatę. Tabelę zabezpieczeń dla poszczególnych ocen pokazujemy na stronie o zabezpieczeniu należności handlowych.
  • Limit liczony na saldzie, nie na zamówieniu. Kolejna dostawa do odbiorcy z 70 000 zł nieopłaconych faktur to ekspozycja 115 000 zł, a nie 45 000 zł. Jak ustalić kwotę, opisuje poradnik o limicie kupieckim.
  • Przegląd po zmianie, nie raz w roku. Odbiorca, który złożył sprawozdanie ze stratą albo zmienił zarząd, powinien wrócić na biurko przed następną dostawą.

Co zmienia przegląd portfela w przykładzie

Załóżmy, że hurtownia z przykładu skraca średni spływ o 5 dni, bo słabsi odbiorcy dostają krótszy termin, i ogranicza straty o jedną czwartą, bo przed dużymi zamówieniami od odbiorców z oceną D żąda przedpłaty. Liczby znowu są ilustracją.

ZmianaWyliczenieOszczędność roczna
Spływ krótszy o 5 dni 5 × 65 750 zł × 8% 26 300 zł
Straty niższe o 25 procent 192 000 zł × 25% 48 000 zł
Razem 74 300 zł

Abonament Ratingi w planie Zespół (250 odbiorców, 8 użytkowników) kosztuje 799 zł netto miesięcznie, czyli 9 588 zł rocznie, a przy płatności rocznej o połowę mniej. Nawet jeśli rzeczywista oszczędność będzie kilka razy mniejsza niż w przykładzie, rachunek nadal się zamyka. Ceny pozostałych planów są w cenniku.

Ocena odbiorcy przed decyzją o terminie

Wgrywasz plik z NIP i kwotami należności albo sprawdzasz pojedynczą spółkę. Każda spółka z KRS dostaje ocenę A do E z czynnikami i datami odczytu ze sprawozdań, KRS i białej listy VAT. Przy odbiorcy zapisujesz limit, termin i decyzję z uwagą, a codzienny przegląd portfela wysyła alert, gdy ocena spadnie poniżej tej, na której opierałeś warunki. Całość pracy z portfelem opisuje strona o zarządzaniu należnościami.

Ratingi nie finansuje faktur i nie ubezpiecza należności. Jeśli zastanawiasz się, czy zamiast oceny ryzyka nie lepiej oddać faktury do faktora, porównanie znajdziesz we wpisie faktoring czy monitoring kontrahentów.

Załóż konto

Ile kosztuje kredyt kupiecki?

Dla odbiorcy kredyt kupiecki bez odsetek kosztuje pozornie zero, ale płaci on w cenie towaru albo w utraconym skoncie. Dla dostawcy koszt to finansowanie salda należności, straty na niezapłaconych fakturach i praca działu. W typowej hurtowni te trzy pozycje łatwo przekraczają 2 procent sprzedaży na termin.

Jak obliczyć koszt kredytu kupieckiego?

Policz średnie saldo należności jako roczną sprzedaż na termin pomnożoną przez dni spływu i podzieloną przez 365. Pomnóż je przez oprocentowanie kredytu obrotowego. Dodaj roczne odpisy należności i koszt pracy osób, które pilnują rozrachunków. Suma to roczny koszt kredytu kupieckiego po stronie dostawcy.

Czy opłaca się dawać skonto za wcześniejszą zapłatę?

Rzadko, jeśli liczysz tylko pieniądze. Skonto 2 procent za zapłatę w 10 dni zamiast 45 kosztuje w przeliczeniu na rok około 21 procent, czyli dużo więcej niż kredyt obrotowy. Opłaca się głównie przy odbiorcach o rosnącym ryzyku, gdy szybsza wpłata zmniejsza groźbę straty całej faktury.

Jak zmniejszyć koszt kredytu kupieckiego?

Uzależnij termin i limit od oceny odbiorcy, licz limit na łącznym saldzie, a nie na pojedynczym zamówieniu, i wracaj do decyzji po każdej zmianie danych odbiorcy. Od słabszych spółek żądaj częściowej przedpłaty albo weksla. Największą oszczędność daje zwykle uniknięcie jednej dużej straty, a nie skracanie terminu dobrym klientom.