Przejdź do treści

Przeterminowane należności zaczynają się przed terminem płatności

Przeterminowane należności rzadko biorą się z nagłej decyzji odbiorcy, że nie zapłaci. Zwykle odbiorca słabnie miesiącami: spóźnia sprawozdanie, wymienia zarząd, wypada z białej listy VAT. Ratingi codziennie czyta te sygnały w portfelu dostawcy, przypisuje każdej spółce ocenę A do E i wysyła alert e-mail, gdy odbiorca z otwartym saldem pogarsza ocenę. Dostajesz czas na zmianę warunków, zanim kolejna faktura minie termin.

Zwykle widzisz je dopiero po terminie

Zestawienie wiekowania z systemu księgowego jest niezbędne, ale pokazuje skutek. Faktura jest już po terminie, handlowiec dzwoni, odbiorca obiecuje przelew w przyszłym tygodniu. W tym czasie dział sprzedaży przyjmuje kolejne zamówienie, bo nikt nie powiedział mu, że klient ma kłopoty. Tak narasta saldo, którego odzyskanie kosztuje potem dużo więcej niż jedna rozmowa o przedpłacie.

Przyczyny przeterminowań w firmach handlowych powtarzają się. Część z nich widać w publicznych rejestrach na długo przed pierwszym spóźnieniem.

Przyczyna przeterminowaniaCzy widać ją przed terminemGdzie to widać
Pogorszenie kondycji odbiorcy, strata, brak sprawozdania Tak, często miesiące wcześniej KRS, rejestr sprawozdań finansowych
Zmiana zarządu lub wspólników, nowa spółka w miejsce starej Tak Odpis KRS
Wypadnięcie z białej listy VAT, nowy rachunek bankowy Tak Wykaz podatników VAT
Postępowanie restrukturyzacyjne lub upadłościowe Tak, od ogłoszenia KRS, Krajowy Rejestr Zadłużonych
Spór o jakość towaru lub fakturę Nie Tylko Twoja korespondencja
Zła organizacja płatności po stronie odbiorcy Nie Tylko historia wpłat

Ratingi obejmuje cztery pierwsze wiersze. Dwa ostatnie zostają po stronie Twojego zespołu i systemu księgowego, bo tych danych nie ma w żadnym rejestrze publicznym.

Sprawdź odbiorcę po NIP

Ocena odbiorcy przy każdej decyzji o terminie

Wpisujesz NIP albo wgrywasz CSV lub XLSX z listą odbiorców i kwotami należności. Każda spółka z KRS dostaje ocenę A do E z czynnikami, źródłami i datami odczytu, opisanymi w metodologii ratingu. Handlowiec, który ma przyjąć zamówienie na 45 dni, widzi ocenę i uzasadnienie, a nie samą nazwę firmy.

Alert, gdy odbiorca z saldem słabnie

Codziennie porównujemy bieżące dane z tym, co było podstawą zapisanej decyzji. Jeśli ocena odbiorcy spadła albo minęła data przeglądu, spółka trafia do kolejki i dostajesz e-mail. Alert niczego nie blokuje i nie wysyła wezwań. Otwierasz kartę odbiorcy, czytasz powód zmiany i zapisujesz nowy termin, limit albo wymaganą przedpłatę. Osobno opisujemy to na stronie o monitoringu należności.

Kolejka według salda i ryzyka

Kwota należności z importu ustala kolejność przeglądu. Najpierw dostajesz odbiorców z dużym saldem i słabszą oceną, a dopiero potem resztę. Saldo odświeżasz własnym importem, bo Ratingi nie jest systemem księgowym i nie pobiera faktur.

Dystrybutor środków higienicznych dla aptek, 110 odbiorców

Hurtownia zaopatruje 110 aptek i sklepów medycznych na 30 do 45 dni, saldo należności to 1,9 mln zł netto. Po terminie jest 260 tys. zł, rozłożone na 18 odbiorców. Dział finansowy dzwoni do wszystkich po kolei, od największej faktury. Liczby są ilustracją, nie statystyką. Handlowiec jadący z dostawą do apteki może wcześniej zerknąć na mapę aptek otwartych o danej porze, żeby trafić na osobę, która odbierze towar i podpisze dokumenty.

Po wgraniu portfela do Ratingi te same 18 przeterminowań układają się w kolejności ryzyka, a nie wielkości faktury.

Grupa po terminieFirmySaldo po terminiePierwszy krok
Ocena A lub B, bez zmian od ostatniego przeglądu 9 70 tys. zł Telefon przypominający, warunki bez zmian
Ocena C, brak aktualnego sprawozdania 5 90 tys. zł Rozmowa o terminie, weksel przy kolejnej dostawie
Ocena D lub E, nowy zarząd lub zmiana statusu VAT 4 100 tys. zł Telefon dziś, wstrzymanie dostaw do wyjaśnienia

Cztery firmy z oceną D lub E mają 38 procent salda po terminie, choć stanowią niecałe 4 procent portfela. W zestawieniu wiekowania wyglądają jak pozostałe, bo ich faktury są po prostu przeterminowane. Dla działu finansowego różnica jest ogromna: jedne dostają przypomnienie, inne natychmiastową decyzję o kolejnych zamówieniach.

Ocena odbiorcy to nie windykacja

Ratingi nie wysyła wezwań, nie prowadzi windykacji i nie odzyskuje długów. Pomaga wcześniej wybrać odbiorców, u których warto zmienić warunki, i zostawia ślad decyzji. Gdy należność jest już mocno przeterminowana, decyzję o kancelarii lub sądzie podejmujesz poza systemem. Od strony prawnej punktem odniesienia jest ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, która przewiduje odsetki i rekompensatę za koszty odzyskiwania.

Zabezpieczenie dobrane do oceny

Dla odbiorców, którzy raz już się spóźnili i mają ocenę C lub gorszą, zwykle przesuwasz kolejne dostawy na krótszy termin albo wymagasz zabezpieczenia. Formy i ich koszty porównuje strona o zabezpieczeniu należności, a całą pracę z portfelem opisuje zarządzanie należnościami.

Plan dobrany do wielkości portfela

Plan Portfel kosztuje 299 zł netto miesięcznie i obejmuje 50 odbiorców. Zespół kosztuje 799 zł netto miesięcznie dla 250 odbiorców i 8 użytkowników. Dział kredytowy za 1 999 zł netto obejmuje 1 000 odbiorców i API. Przy płatności rocznej płacisz o połowę mniej. Dla hurtowni z przykładu wystarcza plan Zespół, bo 110 odbiorców mieści się w limicie 250.

Co zrobić z przeterminowanymi należnościami?

Najpierw ustal, czy to spór, spóźnienie czy sygnał kłopotów odbiorcy. Sprawdź ocenę spółki i status na białej liście VAT, zadzwoń przed kolejną dostawą i zapisz ustalenia. Przy pogorszeniu oceny zmień warunki na przedpłatę albo krótszy termin. Dopiero brak reakcji uzasadnia wezwanie do zapłaty i kancelarię.

Po jakim czasie należność jest przeterminowana?

Należność jest przeterminowana od dnia następującego po terminie płatności z faktury lub umowy. Pojęcie to nie jest tożsame z przedawnieniem, które dla roszczeń z działalności gospodarczej zwykle wynosi trzy lata. Większość firm dzieli przeterminowania na przedziały, na przykład do 30, 31 do 60 i powyżej 60 dni.

Jak ograniczyć przeterminowane należności?

Skuteczne są trzy rzeczy: ocena odbiorcy przed przyznaniem terminu, limit i zabezpieczenie dobrane do ryzyka oraz regularny przegląd portfela. Ratingi wspiera pierwszą i trzecią, bo ocenia spółki A do E i wysyła alert, gdy ocena odbiorcy z saldem się pogarsza.

Czy Ratingi pokazuje, które faktury są po terminie?

Nie. Ratingi nie pobiera faktur ani nie liczy odsetek. Wiekowanie masz w systemie księgowym, a Ratingi dodaje do niego ocenę i alerty o zmianach u odbiorcy. Kwotę należności z importu wykorzystujemy tylko do ustalenia kolejności przeglądu.

Czy Ratingi odzyskuje przeterminowane należności?

Nie. Ratingi nie prowadzi windykacji i nie wysyła wezwań do zapłaty. Pomaga rozpoznać odbiorców, u których ryzyko rośnie, zanim faktura minie termin, i zapisuje decyzję o warunkach sprzedaży razem z autorem i datą kolejnego przeglądu.